Eerste Moens museum in de Beekstraat

Het hoge herenhuis met de trapvoorgevel naast de gemeentelijke jongensschool aan de Moense Beekstraat kreeg in 1986, nadat het een tijdlang leeg had gestaan, een nieuwe bestemming: vanaf dat jaar was Vlaanderen een museum rijker. Nadat het jarenlang onbewoond, zag het gebouw er verkommerd uit. Het dak had erg geleden onder weer en
wind, het vocht had de muren aangetast. Schimmel en natte plekken, het leek erop dat zoals er met veel verwaarloosde gebouwen gebeurt, de sloper ten langer laatste een einde zou maken aan de lange lijdensweg van het oude schoolgebouw.

Een huis met geschiedenis, vooral omdat het wel en wee van het gemeentelijk onderwijs in al die voorbije jaren had “meegeleefd”. Frans Brijs (0 Gistel, 27 oktober 1867 – + 11 mei 1940) en zijn vrouw Irma Desmet kwamen er het huis in 1914 bewonen. Samen met de elf
kinderen bleven ze er tot in 1932. Frans Brijs was onderwijzer in Kortrijk vanaf 1887 en in 1892 werd hij in Moen benoemd in vervanging van Meester Surmont.

Georges Dewijn ( Moen, 30 juni 1899 – + Antwerpen 20 april 1987) werd schooldirecteur en woonde er vijftig jaar lang van juni 1932 tot juli 1982. Hiermee was een nieuw tijdperk ingegaan, waarbij de directeur van een school als vanzelfsprekend heer en meester was van het hem ter beschikking gestelde patrimonium, vanaf dan moest niet meer ter plaatse
gewoond worden.

Marie-Antoinette Vandenbulcke en dochter Sabine Rommens kregen de sleutel

Het Gemeentebestuur van Zwevegem, onder impuls van de Moense schepen Germain Van de Populiere, ging in op het voorstel van voorzitster Antoinette Rommens – Vandenbulcke om er een museum in te richten. Op de gelijkvloerse verdieping kregen jeugdbewegingen
ook ruimte ter beschikking. Tijdens de kermis van 1986 werden de sleutels overhandigd.

Vanaf dat moment kon de Heemkundige Kring zelf een stukje geschiedenis schrijven van het Schoolhuis, wat meteen tot “Heemkundig Museum” werd omgedoopt.

Het gemeentebestuur zorgde als een goede huisvader voor de grote herstellingswerken, terwijl de afwerking van de diverse lokalen in handen van de “gebruikers” kwam. Naarmate het tentoon te stellen heemkundig en historisch materiaal aangroeide, werden de kamers en
verdiepingen “ingepalmd”. Heel wat curiositeiten en historisch materiaal werd door de Moenenaars ter beschikking gesteld, al dan niet als gift of als bruikleen “ter leringe van de bezoekers”, die op elke eerste zondag van de maand of op afspraak een terugblik konden werpen op vroegere tijden. Vanaf 1997 waren de gebouwen wegens de slechte staat ervan
voor het publiek niet meer toegankelijk en keek men uit naar een nieuwe locatie.

In 1996 waren contacten met Monumentenzorg voor de restauratie van de O.L.Vrouw van Victorie kapel gelegen aan de hoeve Moerman – Pauwels op de Poeldries. Voorzitster Antoinette Rommens – Vandenbulcke samen met medewerker Marcel Deconinck organiseerden een muziekconcert om wat geldelijke middelen te krijgen om zo met Monumentenzorg de kosten te kunnen dragen.

Op 18 maart 1998 overleed voorzitster Antoinette Rommens – Vandenbulcke, na een leven van inzet voor haar Moen en de eigen volkscultuur. Haar zoon Eric Rommens, secretaris van de Heemkundige Kring en trouwe medewerker, overleed een maand voordien op 15 februari 1998.

Begin 1999 kwamen enkele medewerkers samen, om eens alles te overwegen. Een nieuw bestuur kwam uit de bus met Sabine Rommens als voorzitster, Marcel Deconinck als secretaris en Remi Van Loosveld, Germain Van de Populiere, Josiane Messiaen en Frans Vercouter als bestuursleden.

Door het onverwachte vertrek van de zusters van Moen, kwam hun klooster leeg te staan.

Het gemeentebestuur van Zwevegem liet zijn oog vallen op deze locatie en stelde dit gebouw ter beschikking van het Heemkundig Museum. Op 8 september 2000 werd het Heemkundig Museum overgebracht naar het voormalig klooster op de Moenplaats 10, waarvan de Heemkundige Kring met de medewerking van de gemeente Zwevegem de werking op zich neemt om in dezelfde geest verder te werken. Op de benedenverdieping is het onthaal van het museum en hebben geregeld thematentoonstellingen plaats die telkens enkele maanden kunnen bezocht worden. Op de bovenverdieping is het eigenlijk museum
verdeeld in vier lokalen met gang en kapel en archiefruimte. Er zijn o.a. een ingerichte woonkamer en een klaslokaal anno 1900.

Dit nieuw Heemkundig Museum is sinds zijn ontstaan vooral uitgebaat door de huidige voorzitster Sabine Rommens en secretaris Marcel Deconinck, bijgestaan met Frans Vercouter, Georgette Hoogstoel en Marcella Vanhoutte als vrijwilligers voor het onderhoud. Het is steeds open op Erfgoeddag, Ommegangzondag en het weekend van de Kermis, ook voor scholen en groepen vanaf 10 personen, na telefonisch onderhoud op het nummer 056/64.58.97 (Sabine Rommens)

Na het overlijden van Marcel Deconinck werd Jean-Claude Depraetere de nieuwe secretaris en werd het bestuur aangevuld met John Matton en Alain Thomas zodat het huidige bestuur in 2019 bestaat uit: Voorzitster: Sabine Rommens, secretais: Jean-Claude Depraetere, Germain Van De
Populiere, John Matton, Ignace Geurts, Frans Vercouter en Alain Thomas.